Continental Europe CD 106/8 713762 040062

evenwichtskunstenaars

Op het debuut van De Wachtkamer staan dertien songs die hertalingen zijn van songs van Tom Waits. Ze werden geschreven door Jeroen Geurts, die Waits ooit bij toeval ontdekte via het werk van William Burroughs en toen door zijn nummers geïntrigeerd raakte.

Aanvankelijk speelde en zong hij ze solo achter de piano, maar vanaf een optreden op Landjuweel op Ruigoord deed bassist-trombonist Rick Henkelman met hem mee en kort daarna ook drummer-percussionist Luuk Adams, pianist, saxofonist, klarinettist en blokfuitspeler Marcel Cuypers plus gitarist en steelgitarist Joris Kuys.

Geurts en de zijnen kozen Waits-songs uit diens hele loopbaan, van ‘Onder een ijskoude douche’(‘Invitation to the Blues’) tot “Kroonluchter Jan’ (‘Tabletop Joe’), van ‘Berevolle wegen’ (‘Jockey Full of Bourbon’),  tot ‘ ’n Grap op de begraafplaats’, (’Whistlin’ Past the Graveyard’) en van ‘Middenin een droom’ (‘Innocent When You Dream’) tot ‘Kleine man’ (‘Little Man’).

Door de jaren heen zijn al veel Waits-nummers opgenomen door onder anderen Bruce Springsteen, Holly Cole, de Blind Boys of Alabama en Solomon Burke, maar bluesman John Hammond vulde er als een van de weinigen een album mee, al bleef hij op ‘Wicked Grin’ (2001) dicht bij de originelen, misschien doordat Waits het album produceerde en er ook gitaar op speelde. De Zwitserse zangeres Claudia Bettinaglio nam daarvan meer afstand doordat de nu als grafisch vormgeefster en webdesignster werkzame zangeres vanuit een vrouwelijk perspectief te horen was op haar ‘Saving All My Love’(2001), terwijl blueszangers Ian Siegal en Ripoff Raskolnikov, gitarist Mischa den Haring en anderen als Braindogs een rauwe, bluesy draai gaven aan Waits-klassiekers op ‘Real Live Brains’(2019).

Bij dít album dringt zich uiteraard de vergelijking op met de versies die Flip Noorman in 2023 op ‘Zingt Tom Waits (in het Nederlands)’ zette, al koos Geurts slechts twee nummers die Noorman ook hertaalde: ‘Table Top Joe’ is bij hem ‘Kroonluchter Jan’ en bij Noorman ‘Tafelblad Bob’ en ‘Hoist That Rag’ werd respectievelijk ‘Hijs het zeil ‘ en ‘Hijs het vod’.

Hertalingen zijn altijd zowel een kans als een risico: de songs hebben door het Nederlands een andere invalshoek dan de originelen, al is het gevaar dat ze het niveau daarvan niet halen.

Geurts veroorloofde zich soms veel vrijheid in zowel titels als teksten,

want ‘I Don’t Wanna Grow Up’ werd ‘Ik doe lekker niet mee’ en ‘Tango Till They’re Sore’ transformeerde hij tot ’Je krijgt ze zo niet mee’.

Hij weet Waits’ waanzin goed te vangen in oorspronkelijke metaforen, terwijl hij bijvoorbeeld Pistolen Paultje, Pampus en ‘Zo doet een vogel, zo doet een vis’ verwerkte in ‘Berevolle wegen’, Cornelis ‘Houtebeen’ Jol, een admiraal van de West-Indische Compagnie met een afkeer van slavenhandel, in ‘Hijs het zeil’ en hipsters op de Zuidas en ‘een instagrammodel’ in ‘Tijd’.

Net als Noorman maakt Geurts de teksten met deze vondsten makkelijk inleefbaar voor Nederlanders, terwijl hij tegelijkertijd het mysterie van zijn inspiratiebronnen wist te handhaven.

Ook kan hij onder de naam Jerome d’Odeurs net zo alledaags poëtisch zijn als zijn held, bv. in ‘Kleine man’, waarin Waits zingzeggend filosofeert tegen een al dan niet echt zoontje en Geurts die tekst met behoud van de weemoed van het thema naar zijn eigen hand zet.

Adams, Henkelman, Cuypers en Kuys begeleiden Geurts’ zang in een helder geluid met veel gevoel voor dwarse noten op Waits’ rijke maar koppige melodieën. Cuypers en Kuys soleren bovendien in zijn muzikale taal zonder de originele solo’s na te spelen.  Daardoor roepen ook zij zijn geest succesvol op. Geurts heeft uiteraard in de verste verte niet Waits’ diep gorgelende grom, maar wel zowel een sardonische als een weemoedige toon .

Zo gaven ook zij een eigen draai aan het werk van Geurts’ held en komen ze op gelijke hoogte met Noorman, al blijft er een verschil: Noorman verkreeg met veel volharding Waits’ toestemming voor het uitbrengen van zijn versies en Geurts bekommerde zich daarom geen moment.

****                                                                                                                          

Eerdere berichten over De Wachtkamer vind je in de rubrieken nieuws en concerttips.

Mijn recensie van ‘Flip Noorman zingt Tom Waits (in het Nederlands)’vind je in de categorie recensies singer-songwriter en in Dossier Tom Waits.