ACE CDTOP 1664

de beperking en de meester

De fans van Tom Waits wachten al heel lang op nieuw materiaal van de Malle Pietje van de rootsmuziek, maar het lijkt erop dat Waits zijn carrière in 2011 afsloot met de knal die het album ‘Bad As Me’ was: als hij sporadisch al een keer opduikt, is dat in een documentaire of speelfilm of met een incidentele samenwerking, zoals in april van dit jaar op een nummer met Massive Attack.

Of deze negentien covers hun honger kunnen stillen, kunnen zij alleen beantwoorden. Er is echter reden daaraan te twijfelen, hoezeer het gerenommeerde label Ace ook zijn best heeft gedaan op deze compilatie: het label verzamelde namelijk al eerder uitgekomen versies van Waits-songs die door de decennia heen door allerlei grote en kleine artiesten op hun albums werden gezet.

Het oudste nummer is een liveversie van ‘Jersey Girl’ door Bruce Springsteen & the E Street Band van een concert in New Jersey uit 1981, Waits’ liefdesverklaring aan Kathleen Brennan. Zij was de scriptanalist van de film ‘One From the Heart’ van regisseur Francis Ford Coppola, waarvoor Waits de soundtrack schreef en zong, dat laatste overigens samen met Crystal Gale.

Die opener is een terechte keuze, want niet alleen trouwden Waits en Brennan in het jaar dat Waits’ versie uitkwam, zij zou vanaf dat moment ook een enorme invloed hebben op zowel Waits’ manier van songschrijven als van muziek maken: zij is op dertien van de negentien songs op dit album de coauteur en heeft Waits ook duidelijk beïnvloed bij het maken van muzikaal revolutionaire albums als ‘Swordfishtrombines’, ‘Rain Dogs’ en ‘Frank’s Wild Years’ door hem het werk van Captain Beefheart en het duo Bertold Brecht en Kurt Weill te laten horen.

Met die eigenzinnigheid worstelen artiesten als bijvoorbeeld

Bob Seger & the Silver Bullet Band, Southside Johnny & the Asbury Dukes en Los Lobos: door de originelen redelijk precies te volgen voegen zij daaraan hooguit details toe, hoewel ze bij het uitkomen van hun albums er misschien voor zorgden dat hun fans kennismaakten met een artiest die zij anders niet hadden leren kennen.

Ook een originele aanpak is geen garantie voor succes: Lucinda Williams, Ramones en Joan Baez kiezen voor een totaal andere invalshoek, maar hun versies roepen toch vooral Waits’ originelen in herinnering.

Anders is dat bij Diana Krall’s cover van ‘Temptation’, Bettye LaVette’s ‘Yesterday Is Here’, The Blind Boys of Alabama’s ‘Way Down in the Hole’, John Hammond’s ‘2:19’, Solomon Burke’s ‘Diamond in Your Mind’ en ‘House Where Nobody Lives’ van de tijdens zijn leven onbekend gebleven blueszanger King Ernest. Zij overtuigen wel: of door een sterke muzikale persoonlijkheid  of door een andere aanpak, een die voldoende afwijkt van die van Waits om uit diens schaduw te kunnen kruipen.

De vraagt werpt zich op of deze compilatie de moeite van het kopen waard is: Waits-fans hebben niet alleen vrijwel zeker de albums met de originele versies, maar ook de albums van die laatste groep artiesten. Bovendien ontbreken nummers van de albums van de Canadese Holly Cole (‘Temptation’- 1995) en de Zwitserse Claudia Bettinaglio (‘Saving All My Love – a tribute to Tom Waits’- 2001), maar ook bijvoorbeeld Dayna Kurz’ liveversie van ‘Talkin’at the Same Time’(‘here, vol. 2’ – 2018).

De uitgebreide liner notes per nummer zijn ook niet van Waits zelf, zoals eerder werd gesuggereerd, al staan er achter op het boekje vijf uitgebreide citaten van de raadselachtige, zeer teruggetrokken levende zanger en songschrijver. De toelichtingen per nummer werden namelijk geschreven door de Schot Jamie Atkins, voormalig redacteur van Record Collector. Hij schetst overigens vaak interessante achtergronden bij de songs en de artiesten die ze uitvoeren en lardeert die met anekdotes over Waits en Brennan.

Zo gaat ook deze uitleg echter over Waits in plaats van dat die van hem en Brennan afkomstig is. Dat is jammer, want hun gedachten zouden een interessant nieuw licht op de songs hebben kunnen werpen.

Voor Nederlandse en Belgische Waits-fans zijn er twee dwarse alternatieven voor dit album, want zowel Flip Noorman als De Wachtkamer zetten Waits’ songs op koppige wijze naar hun hand op respectievelijk ‘zingt Tom Waits (in het Nederlands’) en ‘Vannacht zoop ik de Maas leeg’

***

Mijn recensies van ‘Flip Noorman zingt Tom Waits (in het Nederlands)’ en ‘Vannacht zoop ik de Maas leeg’ vind je in de rubrieken recensies roots en  Dossier Tom Waits.